UTRECHT - Het Rijk verdeelt het geld tegen onderwijsachterstanden vanaf 2027 anders, en van de vier grote steden is Utrecht daarbij de grootste verliezer. Gemeente en basisscholen zien samen 7,2 miljoen euro per jaar verdwijnen. Ook het gat in de begroting voor nieuwe en betere schoolgebouwen groeit, naar bijna 160 miljoen euro.

Minder geld voor gelijke kansen in Utrecht

De korting komt voort uit een nieuwe verdeelsleutel. Het Rijk kijkt naar meer risicofactoren en spreidt het geld over meer gemeenten en scholen. Kleinere plaatsen krijgen daardoor meer, de grote steden minder. Voor Utrecht pakt dat stevig uit: de gemeente ontvangt vanaf 2027 jaarlijks 4,1 miljoen euro minder, de Utrechtse basisscholen samen 3,1 miljoen. Voor de gemeente is dat 28 procent minder dan in 2025, voor de scholen 27 procent minder dan in 2026.

Het college spreekt in een brief aan de raad van een onverwacht forse financiële tegenvaller. Volgens de Utrechtse schoolbesturen staat het bedrag gelijk aan de kosten van 55 voltijdse leraren. Dat betekent niet automatisch dat er 55 banen verdwijnen, maar het laat zien om welke orde van grootte het gaat.

Om de eerste klap op te vangen trekt de gemeente eenmalig ruim 1 miljoen euro uit. Samen met de andere grote steden en onderwijsorganisaties probeert Utrecht bij het Rijk een overgangsperiode te regelen. De timing knelt: juist per 1 januari 2027 breidt Utrecht de voorschool uit naar alle kinderen vanaf twee jaar en wordt die in Kanaleneiland gratis, zoals in Overvecht al het geval is.

Tekort voor schoolgebouwen loopt verder op

Ook bij de huisvesting van scholen wordt het gat groter. Voor bouw, uitbreiding en verbetering van Utrechtse scholen tussen 2026 en 2041 rekent de gemeente op 968,5 miljoen euro. Daarvan is 809 miljoen gedekt. Het verschil van 159,5 miljoen euro ligt bijna 10 miljoen hoger dan vorig jaar, toen het tekort nog op 149,8 miljoen werd geschat. Vanaf 2035 is jaarlijks extra geld nodig, oplopend tot naar verwachting 5,8 miljoen euro per jaar in 2041.

De druk komt vooral door de groei van de stad. De onderwijsdoelgroep in Utrecht groeit van ruim 58.000 in 2025 naar ruim 63.000 in 2041. In de nieuwe wijk Merwede moet de aanbesteding voor een schoolgebouw over, omdat bouwbedrijven ver boven het budget uitkwamen.

Daarnaast willen drie schoolbesturen een nieuwe school in Utrecht beginnen: Stichting Sfera, Stichting Interregionaal Onderwijs Zaanstad en de Vrije School Utrecht. Hun aanvragen worden nog beoordeeld. Bij goedkeuring krijgen ze vanaf augustus 2028 geld van het Rijk en moet de gemeente een gebouw regelen. Het college kijkt daar met zorg naar, omdat Utrecht al veel kleine scholen heeft en geschikte panden schaars zijn. Samen met de andere grote steden vraagt Utrecht het Rijk om de regels voor het stichten van nieuwe scholen aan te passen.