UTRECHT - Wie in Utrecht op straat slaapt, kan daar niet langer alleen om die reden een boete voor krijgen. De gemeenteraad haalde donderdagavond met 32 stemmen voor en 13 tegen artikel 2:31 uit de Algemene Plaatselijke Verordening. Het besluit valt op een moment dat het aantal meldingen over overlast door buitenslapers in de stad juist sterk is gestegen.

Wat het besluit van de Utrechtse gemeenteraad inhoudt

Met het schrappen van artikel 2:31 uit de APV is het enkele feit dat iemand in de openbare ruimte slaapt geen grond meer voor een boete. Van de 45 raadsleden stemden er 32 voor en 13 tegen. Daarmee legt de raad formeel vast wat in de praktijk al gold. In februari besloot een raadsmeerderheid namelijk al dat buitenslapers niet meer standaard beboet moesten worden. Het college liet toen weten dat het artikel bij de eerstvolgende wijziging van de APV zou verdwijnen.

De discussie loopt in Utrecht al jaren. In 2024 strandde een eerder voorstel om het verbod uit de APV te halen, omdat er geen meerderheid voor was. Voorstanders van afschaffing wijzen erop dat mensen zonder vaste verblijfplaats een boete van honderden euro's vaak niet kunnen betalen. Zo'n boete kan volgens hen schulden vergroten en het vertrouwen tussen dakloze mensen en hulpverleners beschadigen.

Donderdag lagen er meer voorstellen op tafel. Een voorstel om de boete juist te behouden kreeg geen meerderheid. Ook een voorstel om uitdrukkelijk vast te leggen dat er niet beboet wordt en dat mensen naar zorg worden begeleid, haalde het niet.

Meldingen over overlast in Utrecht verdubbeld

Het debat kreeg de afgelopen tijd een nieuwe lading door cijfers van de gemeente. Het aantal meldingen over overlast door buitenslapers is ongeveer verdubbeld, van 538 naar 1079. Burgemeester Sharon Dijksma stelde dat de gemeente minder makkelijk kan ingrijpen sinds buitenslapers niet meer direct beboet kunnen worden. Een rechtstreeks verband tussen het wegvallen van de boete en de stijging van het aantal meldingen kon zij niet aantonen.

In september zei Dijksma dat de gemeente grenzen moet kunnen stellen als buitenslapers langdurig overlast geven of als er onveilige situaties ontstaan. Ze wees er daarbij op dat de raad er zelf voor heeft gekozen om dit handhavingsmiddel niet meer beschikbaar te stellen.

Dat de boete verdwijnt, betekent niet dat Utrecht niets meer kan doen tegen overlast. Andere regels uit de APV en andere wettelijke mogelijkheden blijven gelden bij bijvoorbeeld agressie, vervuiling of drugsgebruik. Daarnaast werkt de gemeente met een hotspotaanpak. Hulpverlening en handhaving richten zich daarbij op de plekken in de stad waar de meeste meldingen vandaan komen.